Εκτινασσόμενος δάκτυλος (Trigger Finger) – στενωτική τενοντοελυτρίτιδα αντίχειρα
Ο εκτινασσόμενος δάκτυλος (trigger finger) ή αλλιώς στενωτική τενοντοελυτρίτιδα συνιστάται στην παρουσία επώδυνου φαινομένου αναπήδησης, το οποίο προκαλείται όταν ένας καμπτήρας τένοντας διέρχεται από έναν στενό δακτυλιοειδή σύνδεσμο (pulleyA1).
Οφείλεται στην αδυναμία ομαλής ολίσθησης των δύο καμπτήρων τενόντων από τον δακτυλιοειδή σύνδεσμο (pulleyA1), με αποτέλεσμα να χρειάζεται περισσότερη αυξημένη δύναμη στους τένοντες προκειμένου να επιτευχθεί η ολίσθησή τους, η οποία προκαλεί ένα φαινόμενο αναπήδησης όταν το πεπαχημένο τενόντιο οζίδιο διέρχεται από τον στενό δακτυλιοειδή σύνδεσμο.
Η αναπήδηση μπορεί να συμβεί κατά την κάμψη ή την έκταση του δακτύλου ή κατά και τις δύο κινήσεις.
Ιστορικό – κλινική εξέταση
Η πάθηση παρουσιάζεται συνήθως στον αντίχειρα, στο μέσο και το παράμεσο δάκτυλο μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών και είναι συχνότερη σε ασθενείς με διαβήτη, ρευματοειδή αρθρίτιδα, ρίκνωση Dupuytren ή άλλες τενοντίτιδες (deQuervain, tennisElbow).
Οι ασθενείς παρουσιάζουν αδυναμία κίνησης στο πάσχον δάχτυλο και εμφανίζουν ακουστικά φαινόμενα τύπου κλικ. Συνήθως το φαινόμενο της αναπήδησης είναι επώδυνο, αλλά όχι πάντα. Σε πολλές περιπτώσεις οι ασθενείς παρουσιάζουν ένα ψηλαφητό ογκίδιο στην περιοχή του δακτυλιοειδούς συνδέσμου.
Η δυσκαμψία και το κλείδωμα μπορεί να είναι εντονότερα το πρωί ή μετά από ακινησία. Σε ορισμένους ασθενείς απαιτείται βοήθεια από το άλλο χέρι για να ισιώσει το δάκτυλο. Η διάγνωση είναι κατά κανόνα κλινική και οι ακτινογραφίες ή άλλες εξετάσεις χρειάζονται μόνο όταν πρέπει να αποκλειστεί διαφορετική αιτία των συμπτωμάτων.
Θεραπεία εκτινασσόμενου δακτύλου
Η πορεία διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή το δάκτυλο κλειδώνει, χρειάζεται αξιολόγηση από ορθοπαιδικό χειρουργό, επειδή η παρατεταμένη ακινησία σε κάμψη μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική δυσκαμψία.
Η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αποφυγή επαναλαμβανόμενης ισχυρής λαβής, νυχτερινό νάρθηκα, ήπιες ασκήσεις και, όταν ενδείκνυται, έγχυση κορτικοστεροειδούς στην περιοχή του ελύτρου. Σε άτομα με διαβήτη απαιτείται ιδιαίτερη συζήτηση, καθώς η έγχυση μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τη γλυκόζη και η αποτελεσματικότητα μπορεί να διαφέρει.
Η χειρουργική επέμβαση στο εκτινασσόμενο δάκτυλο είναι σχετικά απλή και πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Συνίσταται στην πραγματοποίηση τομής 1-2cm στην παλάμη προκειμένου να αναγνωριστεί και να γίνει διατομή του δακτυλιοειδούς σύνδεσμου Α1.
Η επέμβαση γίνεται συνήθως ως διαδικασία ημερήσιας νοσηλείας και η κινητοποίηση των δακτύλων ξεκινά νωρίς. Ο χρόνος επιστροφής στις δραστηριότητες εξατομικεύεται ανάλογα με το χέρι που χειρουργήθηκε, το επάγγελμα, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και την ύπαρξη δυσκαμψίας. Όπως σε κάθε επέμβαση, προηγείται ενημέρωση για τα αναμενόμενα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους.
Πότε να ζητήσετε ιατρική εκτίμηση
Ορθοπαιδικός έλεγχος είναι χρήσιμος όταν το κλικ συνοδεύεται από πόνο, όταν το δάκτυλο κλειδώνει επανειλημμένα ή όταν δεν ισιώνει χωρίς βοήθεια. Η έγκαιρη εκτίμηση επιτρέπει να επιλεγεί η λιγότερο επεμβατική κατάλληλη λύση και να αποκλειστούν άλλες παθήσεις του χεριού.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο εκτινασσόμενος δάκτυλος;+
Είναι πάθηση κατά την οποία ο καμπτήρας τένοντας δεν ολισθαίνει ομαλά μέσα από τον δακτυλιοειδή σύνδεσμο Α1, προκαλώντας πόνο, κλικ, μάγκωμα ή κλείδωμα του δακτύλου.
Ποια δάκτυλα επηρεάζονται συχνότερα;+
Μπορεί να επηρεαστεί οποιοδήποτε δάκτυλο, αλλά συχνά προσβάλλονται ο αντίχειρας και ο παράμεσος. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε περισσότερα από ένα δάκτυλα ή και στα δύο χέρια.
Πώς διαγιγνώσκεται το trigger finger;+
Στις περισσότερες περιπτώσεις αρκούν το ιστορικό και η κλινική εξέταση, κατά την οποία ελέγχονται το επώδυνο σημείο, η κίνηση και το χαρακτηριστικό κλικ ή κλείδωμα. Απεικονιστικές εξετάσεις συνήθως δεν απαιτούνται.
Μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς επέμβαση;+
Ανάλογα με τη βαρύτητα, μπορεί να προταθούν τροποποίηση δραστηριοτήτων, νάρθηκας, ήπιες ασκήσεις και έγχυση κορτικοστεροειδούς. Η καταλληλότητα κάθε επιλογής κρίνεται από τον γιατρό και η ανταπόκριση δεν είναι ίδια σε όλους.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;+
Η απελευθέρωση του συνδέσμου Α1 εξετάζεται όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία, καθώς και όταν το δάκτυλο παραμένει κλειδωμένο σε κάμψη.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση μετά την επέμβαση;+
Η κίνηση των δακτύλων συνήθως αρχίζει άμεσα, αλλά η επούλωση και η υποχώρηση της ευαισθησίας ή της δυσκαμψίας διαφέρουν μεταξύ ασθενών και μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή περισσότερο.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.