Τι είναι η κύφωση
Όταν η θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης υπερβεί την φυσιολογική κύρτωση 20° – 40° (μοίρες) τότε μιλάμε για την παθολογική κατάσταση που λέγεται κύφωση. Τα αίτια που την προκαλούν είναι πολλά.
Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν διάφορες συγγενείς ανωμαλίες των σπονδύλων, κατάγματα των σπονδύλων, παραλυτικές καταστάσεις, μεταβολικές παθήσεις όπως η οστεοπόρωση, όγκοι της σπονδυλικής στήλης, φλεγμονές και ιδιαίτερα η φυματίωση των θωρακικών σπονδύλων, εγχειρήσεις της σπονδυλικής στήλης στην παιδική ηλικία, διάφορες δυσπλασίες του σκελετού κ.ά.
Μορφές κύφωσης
Οι πιο συνηθισμένες μορφές της στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι η κύφωση από κακή στάση του κορμού και η νεανική κύφωση ή αλλιώς πάθηση του Scheuermann.
Η κύφωση στάσης είναι συνήθως εύκαμπτη και βελτιώνεται όταν το άτομο διορθώνει ενεργά τη θέση του. Αντίθετα, στη νόσο Scheuermann υπάρχει δομική μεταβολή των σπονδύλων και η καμπύλη είναι πιο άκαμπτη. Στους ενήλικες, αυξημένη κύφωση μπορεί επίσης να σχετίζεται με οστεοπορωτικά συμπιεστικά κατάγματα, εκφυλιστικές αλλοιώσεις ή προηγούμενο τραυματισμό.
Συμπτώματα και διάγνωση
Η εικόνα διαφέρει ανάλογα με την αιτία και τη βαρύτητα. Μπορεί να υπάρχει μόνο εμφανής καμπύλωση της πλάτης ή να συνυπάρχουν πόνος, κόπωση, μυϊκή δυσκαμψία και περιορισμός της λειτουργικότητας. Σε σοβαρές περιπτώσεις χρειάζεται έλεγχος για νευρολογικά συμπτώματα ή επίδραση στην αναπνευστική λειτουργία.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και στην εξέταση της στάσης, της ευκαμψίας, της μυϊκής ισχύος και της νευρολογικής λειτουργίας. Οι ακτινογραφίες σε όρθια θέση επιτρέπουν τη μέτρηση της καμπύλης και την αξιολόγηση της μορφολογίας των σπονδύλων. Πρόσθετες εξετάσεις ζητούνται όταν υπάρχουν ειδικές ενδείξεις.
Θεραπεία κύφωσης
Η θεραπεία για τις κυφώσεις είναι συχνά συντηρητική και εξατομικεύεται. Μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, φυσικοθεραπεία και πρόγραμμα ενδυνάμωσης ή διατάσεων. Κηδεμόνας χρησιμοποιείται μόνο σε επιλεγμένους ασθενείς που βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη και με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της καμπύλης.
Επίσης είναι σημαντική η θεραπεία του αιτίου (εφόσον το γνωρίζουμε) της κύφωσης (π.χ. οστεοπόρωσης).
Σε επιλεγμένες σοβαρές ή εξελισσόμενες παραμορφώσεις, σε επίμονο πόνο ή σε νευρολογικές επιπλοκές μπορεί να τεθεί ένδειξη χειρουργικής θεραπείας. Η σπονδυλοδεσία αφορά τη διόρθωση συγκεκριμένων παραμορφώσεων, ενώ η κυφοπλαστική αφορά επιλεγμένα επώδυνα συμπιεστικά κατάγματα και δεν αποτελεί γενική θεραπεία κάθε μορφής κύφωσης.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η κύφωση;+
Κύφωση είναι η αυξημένη προς τα εμπρός καμπύλη της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Μπορεί να είναι εύκαμπτη και σχετιζόμενη με τη στάση ή δομική, όπως στη νόσο Scheuermann.
Πώς ξεχωρίζει η κύφωση από την κακή στάση;+
Η κύφωση στάσης συνήθως διορθώνεται σε σημαντικό βαθμό όταν το άτομο ισιώνει τον κορμό, ενώ η δομική κύφωση είναι πιο άκαμπτη. Η διάκριση γίνεται με κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, ακτινογραφίες.
Η κύφωση προκαλεί πάντα πόνο;+
Όχι. Ορισμένοι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα, ενώ άλλοι εμφανίζουν πόνο ή κόπωση στην πλάτη, μυϊκή δυσκαμψία και εμφανή αλλαγή της στάσης. Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την αιτία και τη βαρύτητα.
Πώς αντιμετωπίζεται η κύφωση;+
Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία, την αιτία, την εξέλιξη και τα συμπτώματα. Μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, εξειδικευμένες ασκήσεις και φυσικοθεραπεία, αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης ή κηδεμόνα σε επιλεγμένους αναπτυσσόμενους ασθενείς.
Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο;+
Χειρουργική θεραπεία εξετάζεται σε επιλεγμένες σοβαρές ή εξελισσόμενες παραμορφώσεις, σε επίμονο πόνο παρά τη συντηρητική αγωγή ή όταν υπάρχουν νευρολογικές ή άλλες σημαντικές επιπλοκές.
Μπορεί η άσκηση να διορθώσει την κύφωση;+
Η άσκηση μπορεί να βελτιώσει τη στάση, τη δύναμη και τα συμπτώματα, ιδιαίτερα στην κύφωση στάσης. Δεν μπορεί όμως να αλλάξει από μόνη της μια σταθερή οστική παραμόρφωση, γι’ αυτό χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.