Ολική αρθροπλαστική γόνατος: τι είναι;
Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι η επέμβαση εκλογής για την αντικατάσταση της φθαρμένης επιφάνειας του γόνατος. Η αντικατάσταση των κατεστραμμένων σημείων του γόνατος πραγματοποιείται με εμφυτεύματα, με κύριο στόχο την ανακούφιση του ασθενούς από τον πόνο.
Μετά την αρθροπλαστική αναμένεται αύξηση του εύρους της κίνησης της άρθρωσης και σιγά σιγά επάνοδος στην καθημερινότητά του ασθενούς και στις δραστηριότητές του.
Η ολική αρθροπλαστική μπορεί να διενεργηθεί με δύο τρόπους: ο πρώτος είναι η κλασική επέμβαση, που πλέον τείνει να καταργηθεί, και ο άλλος είναι η ελάχιστα επεμβατική τεχνική (αναίμακτη αρθροπλαστική), η οποία αποτελεί την επέμβαση με τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα.
Η διαδικασία
Κατά την επέμβαση, αφαιρούνται όλες οι εκφυλισμένες επιφάνειες από τον χόνδρο και το οστό μαζί με ένα κομμάτι από τα μαλακά μόρια.
Στην ελάχιστα επεμβατική τεχνική η τομή είναι πολύ μικρή και δεν αφήνει ουλές μετεγχειρητικά. Ωστόσο υπάρχουν ασθενείς που τελικά θα κάνουν την κλασική αρθροπλαστική.
Η αναισθησία συναποφασίζεται ανάμεσα στον ασθενή, τον ορθοπαιδικό χειρουργό και φυσικά τον αναισθησιολόγο. Συχνά επιλέγεται επισκληρίδιος αναισθησία.
Είδη ολικής αρθροπλαστικής γόνατος
Κλασική ολική αρθροπλαστική γόνατος
Ο ορθοπαιδικός χειρουργός κάνει μία τομή δέκα εκατοστών για να αποκαλυφθεί η άρθρωση. Στην συνέχεια αφαιρεί τα τμήματα που έχουν φθαρεί, δηλαδή κάποιες από τις επιφάνειες του χόνδρου, του οστού και του πάνω μέρους της κνήμης.
Τα μέρη που αφαιρέθηκαν θα αντικατασταθούν με μεταλλικό εμφύτευμα που προσαρμόζεται στην άρθρωση και φέρεται φυσικό μέρος. Ανάλογα με την βλάβη και την κάθε περίπτωση ασθενούς ξεχωριστά, μπορεί να αντικατασταθεί και η επιγονατίδα.
Ελάχιστα επεμβατική ολική αρθροπλαστική γόνατος (M.I.S.)
Με αυτήν την τεχνική τα πλεονεκτήματα είναι πολλά τόσο για τον ασθενή όσο και για τον ίδιο τον χειρουργό. Η τομή είναι πολύ μικρότερη και οι αποκολλήσεις των ιστών σαφώς μικρότερες. Η ελάχιστα επεμβατική ολική αρθροπλαστική γόνατος MIS είναι αναίμακτη και τα χειρουργικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται δεν προκαλούν βλάβες στους γύρω ιστούς.
Ύστερα από την επέμβαση, το γόνατο και ο τετρακέφαλος δεν έχουν αποδιοργανωθεί, όπως γίνεται στην κλασική μέθοδο. Αποτέλεσμα είναι ο μετεγχειρητικός πόνος να είναι μικρότερος και η αποκατάσταση για τον ασθενή πολύ εύκολη συγκριτικά με την κλασική αρθροπλαστική.
Ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος Mako
Οι νεωτέρες εξελίξεις στον χώρο της ρομποτικής τεχνολογίας έφεραν την επαναστατική μέθοδο της ρομποτικά υποβοηθούμενης ολικής αρθροπλαστικής MAKO που εφαρμόζεται στο γόνατο και στο ισχίο.
Ο προεγχειρητικός έλεγχος ξεκινάει με ειδική αξονική τομογραφία της άρθρωσης, με την οποία δημιουργείται ένα μοναδικό τρισδιάστατο μοντέλο της άρθρωσης του κάθε ασθενούς με τις ιδιομορφίες της ανατομίας του. Αυτές οι πληροφορίες με την βοήθεια του λογισμικού Mako System χρησιμεύουν για να δημιουργηθεί το εξατομικευμένο προεγχειρητικό σχεδίο.
Με την παραπάνω διαδικασία γίνεται εφικτό να προβλεφτούν τόσο τα κατάλληλα εμφυτεύματα που θα τοποθετηθούν όσο και το εύρος της κίνησης της άρθρωσης μετεγχειρητικά.
Κατά την επέμβαση ο χειρουργός αφού κάνει την προσπέλαση της άρθρωσης τοποθετεί αισθητήρες στα οστά του μηρού και της κνήμης που επιτρέπουν την επικοινωνία με το ρομποτικό σύστημα ΜΑΚΟ. Στην συνέχεια με την χρήση του ρομποτικού βραχίονα ΜΑΚΟ γίνονται οι οστεοτομίες ακολουθώντας το προεγχειρητικό πλάνο ώστε τελικά να γίνει η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων με εξαιρετική ακρίβεια και με ελαχιστοποίηση του χειρουργικού τραύματος.
Νοσηλεία & αποκατάσταση
Η παραμονή στο νοσοκομείο μετά την επέμβαση και στις δύο περιπτώσεις κρίνεται απαραίτητη και κυμαίνεται από 1-3 ημέρες, ανάλογα με την σοβαρότητα του προβλήματος.
Η μετεγχειρητική αποκατάσταση είναι πολύ κρίσιμη προκειμένου ο ασθενής να ανταποκριθεί στο πρόγραμμα της φυσικοθεραπείας και να μπορέσει να φτάσει ως το τέλος, όπου η άρθρωση θα ανακτήσει πλήρως το εύρος και την δύναμή της.
Πλεονεκτήματα ολικής αρθροπλαστικής γόνατος
- Ο πόνος στο γόνατο είναι πλέον παρελθόν ή έστω έχει μειωθεί στο ελάχιστο και δεν εμποδίζει τις καθημερινές δραστηριότητες
- Η ποιότητα ζωής των ασθενών είναι σαφώς βελτιωμένη
- Η επιστροφή στις δραστηριότητες γίνεται γρήγορα
- Ένας ασθενής που αθλείται ελαφρά μπορεί να γυρίσει στην γυμναστική του γρήγορα
- Το πόδι ανακτά και πάλι τη δύναμή του
- Η επέμβαση είναι δοκιμασμένη εδώ και πολλά χρόνια
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται καθετήρας μετά το χειρουργείο;+
Λόγω της επισκληριδίου αναισθησίας η κύστη μπορεί να δυσλειτουργήσει. Αυτό σημαίνει ότι θα μπει καθετήρας για δύο 24ωρα ώστε η κύστη να ανακτήσει την λειτουργικότητά της και να επανέλθει σε μία φυσιολογική κατάσταση.
Τι εξετάσεις χρειάζεται να κάνει ο ασθενής μετά το χειρουργείο;+
Ένας έλεγχος είναι πολύ σημαντικός μετά το χειρουργείο, ώστε να διαπιστωθεί με ακτινογραφία αν η πρόθεση βρίσκεται εκεί που πρέπει. Επιπλέον γίνονται εξετάσεις αίματος, για να ελεγχθεί ότι τα επίπεδα στο αίμα δεν παρουσιάζουν καμία μεταβολή.
Τι είναι η μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος;+
H ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μία πολύ καλή επιλογή για ασθενείς που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο υπάρχει και ένα ποσοστό ασθενών όπου η αρθρίτιδα περιορίζεται μόνο σε ένα τμήμα του γόνατος. Για αυτούς τους ασθενείς μπορεί να επιλεγεί μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος.
Ποιο το κόστος της ολικής αρθροπλαστικής γόνατος;+
Ανάλογα με την επιλογή της τεχνικής προκύπτει και το τελικό κόστος, το οποίο διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Μετά την πρώτη σας συζήτηση με τον γιατρό θα μάθετε επακριβώς το κόστος.
Πότε ενδείκνυται η ολική αρθροπλαστική γόνατος;+
Εξετάζεται όταν προχωρημένη αρθρίτιδα προκαλεί επίμονο πόνο και σοβαρό λειτουργικό περιορισμό παρά την κατάλληλη συντηρητική θεραπεία. Η απόφαση βασίζεται στα συμπτώματα, στην εξέταση και στις ακτινογραφίες και όχι μόνο στην ηλικία.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση μετά την επέμβαση;+
Η κινητοποίηση αρχίζει συνήθως νωρίς, αλλά η βελτίωση συνεχίζεται για εβδομάδες και μήνες. Η επιστροφή σε εργασία, οδήγηση και άσκηση εξαρτάται από την πορεία και τις οδηγίες της θεραπευτικής ομάδας.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.