Λίγα λόγια για τη γαμψοδακτυλία
Γαμψοδακτυλία είναι η παραμόρφωση κατά την οποία κάμπτεται προς τα πάνω (ραχιαία) η βάση (εγγύς φάλαγγα) των δακτύλων του άκρου ποδός (εκτός από το μεγάλο) ενώ οι δύο τελευταίες φάλαγγες (μέση και άπω) στρέφονται προς τα κάτω. Η γαμψοδακτυλία μπορεί να εμφανιστεί λόγου ψηλής ποδικής καμάρας, αδυναμία των μικρών μυών της καμάρας που ελέγχουν τη βάση των δακτύλων ή σε συνδυασμό με βλαισό μέγα δάκτυλο (κότσι), όπως και σε ρευματοειδή αρθρίτιδα.
Κλινική εικόνα
Ο ασθενής συνήθως παρουσιάζει πόνο και ερυθρότητα (κοκκίνισμα) στην μεσότητα της πάνω (ραχιαίας) επιφάνειας του δακτύλου, που προέρχονται από την πίεση του παπουτσιού, η οποία μπορεί να δημιουργήσει και κάλο. Πόνος ή και κάλος μπορεί επίσης να αναπτυχθεί και στο πέλμα, στο ύψος της βάσης των δακτύλων.
Θεραπεία – αποκατάσταση γαμψοδακτυλίας
Η γαμψοδακτυλία και σφυροδακτυλία αρχικά αντιμετωπίζονται συντηρητικά με ειδικά επικάλια που τοποθετούνται στις θέσεις που δημιουργούνται κάλοι, όπως η ραχιαία επιφάνεια ή οι ράγες (ελεύθερη άκρη) των δακτύλων, πάτοι σιλικόνης ή ειδικά διαμορφωμένα πέλματα μετά από τη διενέργεια πελματογραφήματος.
Η χειρουργική αποκατάσταση της γαμψοδακτυλίας γίνεται με αφαίρεση του περιφερικού ενός τρίτου της εγγύς φάλαγγας του δακτύλου (resection arthroplasty). Αρθρόδεση πραγματοποιείται μόνο στην περίπτωση μεγάλης παραμόρφωσης ή σε περίπτωση που η παραμόρφωση υποτροπιάζει.
Εφόσον πρόκειται για άκαμπτη παραμόρφωση με υπερέκταση των μεταταρσιοφαλαγγικών, που συνδυάζεται με υπεξάρθρημα αυτών των αρθρώσεων, μπορεί να απαιτηθεί κατά σειρά διατομή και επιμήκυνση του μακρού και βραχέος εκτείνοντα των δακτύλων, απελευθέρωση των πλαγίων συνδέσμων της μεταταρσιοφαλαγγικής ή και οστεοτομία (Weil) της κεφαλής του μεταταρσίου.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Πότε χρειάζεται επέμβαση για γαμψοδακτυλία;+
Όταν η παραμόρφωση προκαλεί επίμονο πόνο κάλους ή δυσκολία στην υπόδηση παρά τα κατάλληλα συντηρητικά μέτρα.
Αντιμετωπίζεται χωρίς χειρουργείο;+
Σε εύκαμπτες ή ήπιες παραμορφώσεις μπορεί να βοηθήσουν φαρδιά υποδήματα προστατευτικά επιθέματα ορθωτικά και ασκήσεις.
Πώς επιλέγεται η επέμβαση;+
Η τεχνική εξαρτάται από το αν το δάκτυλο είναι εύκαμπτο ή άκαμπτο και από τυχόν συνοδές παραμορφώσεις.
Γίνεται αρθρόδεση σε όλες τις περιπτώσεις;+
Όχι. Μπορεί να χρησιμοποιηθούν επεμβάσεις μαλακών μορίων αρθροπλαστική αρθρόδεση ή οστεοτομία.
Πότε επιτρέπεται η βάδιση;+
Η φόρτιση εξαρτάται από την τεχνική και τις οδηγίες του χειρουργού και συχνά χρησιμοποιείται ειδικό μετεγχειρητικό υπόδημα.
Μπορεί να υποτροπιάσει;+
Υποτροπή ή ατελής διόρθωση είναι πιθανές και ο κίνδυνος εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα της παραμόρφωσης.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.