Ο δίσκος της σπονδυλικής στήλης
Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος εδράζεται μεταξύ των σπονδύλων της σπονδυλικής στήλης. Χωρίς τον δίσκο η κίνηση των σπονδύλων δεν θα ήταν δυνατή, αυτός είναι ο συνδετικός κρίκους μεταξύ τους, που τους κρατάει ενωμένους και απορροφάει τους κραδασμούς που δέχεται η σπονδυλική στήλη. Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή αλλιώς δισκοκήλη μπορεί να εμφανιστεί στην μέση και στον αυχένα, πιέζοντας τα νεύρα της περιοχής και προκαλώντας πόνο ο οποίος αντανακλά στα πόδια (από τη μέση) ή στο χέρι (από τον αυχένα).
Συμπτώματα δισκοκήλης
Είτε στην οσφυϊκή είτε στην αυχενική μοίρα, τα συμπτώματα που παρουσιάζονται είναι τα ίδια, απλά εντοπίζονται σε διαφορετικό σημείο. Η πίεση που ασκεί η κήλη προκαλεί πόνο και μουδιάσματα, που μπορεί να φτάσουν το πόδι ή το χέρι σε παράλυση ή αδυναμία στο σημείο αντανάκλασης του πόνου.
Οι καθημερινές σας δραστηριότητες εξαιτίας αυτών των συμπτωμάτων φυσικά και επηρεάζονται μέχρι που ο πόνος μπορεί να φτάσει σε ένταση που θα σας ρίξει στο κρεβάτι. Βέβαια, η πίεση στον νωτιαίο μυελό είναι πολύ διαφορετική από την πίεση σε ένα μεμονωμένο νεύρο. Αν έχει επηρεαστεί ο νωτιαίος μυελός τότε τα πράγματα είναι σοβαρά καθώς μπορεί να επηρεαστούν άλλες λειτουργίες του οργανισμού, όπως είναι η ούρηση.
Δεν αποκλείεται να διαπιστωθεί δισκοκήλη τυχαία σε μαγνητική τομογραφία χωρίς να προκαλεί συμπτώματα. Γι’ αυτό η απεικόνιση δεν αξιολογείται μεμονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με το ιστορικό και την κλινική εξέταση.
Ποια είναι τα συνηθέστερα αίτια της δισκοκήλης
Η δισκοκήλη είναι αποτέλεσμα χρόνιας φθοράς του δίσκου που έχει πλέον φτάσει σε σημείο να μην μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις. Όσο περνούν τα χρόνια ο δίσκος εκφυλίζεται και οι δίσκοι χάνουν την περιεκτικότητά τους σε νερό. Η κήλη μπορεί να είναι, επίσης, αποτέλεσμα άρσης βάρους με τους μύες της πλάτης και όχι των ποδιών (όπως συνιστάται). Λιγότερο συχνό είναι να προκύψει από έναν τραυματισμό ή πτώση.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για δισκοκήλη
- Παχυσαρκία: Όσοι ζυγίζουν περισσότερο από το συνιστώμενο όριο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν δισκοκήλη στην κάτω πλευρά της μέσης.
- Επάγγελμα: Όσοι ασχολούνται με επαγγέλματα που απαιτούν άρση βάρους και το σώμα τους βρίσκεται συνεχώς σε κάμψη είναι περισσότερο επιρρεπείς να εμφανίσουν κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου.
- Κληρονομικότητα: Υπάρχει περίπτωση να περάσει από γονείς σε παιδί η προδιάθεση της ανάπτυξης κήλης δίσκου
Υπάρχουν επιπλοκές;
Σπάνια, μεγάλη πίεση στις νευρικές δομές μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο ιππουρίδας ή προοδευτικό νευρολογικό έλλειμμα. Νέα διαταραχή στην ούρηση ή την αφόδευση, μούδιασμα στην περιοχή του περινέου και ταχέως επιδεινούμενη αδυναμία αποτελούν προειδοποιητικά σημεία που απαιτούν άμεση αξιολόγηση σε τμήμα επειγόντων. Η ανάγκη και ο χρόνος χειρουργικής αποσυμπίεσης αποφασίζονται από την εξειδικευμένη ιατρική ομάδα.
Θεραπείες κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου
Συντηρητική αγωγή
Η αρχική αντιμετώπιση εξατομικεύεται και συνήθως περιλαμβάνει σχετική —όχι παρατεταμένη— ανάπαυση, διατήρηση της δραστηριότητας στο ανεκτό επίπεδο και σταδιακή επάνοδο στην κίνηση. Ανάλογα με την εικόνα μπορεί να προταθούν φυσικοθεραπεία και πρόγραμμα άσκησης.
Αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη ή άλλα φάρμακα χορηγούνται μόνο όταν ενδείκνυνται και με βάση το ιατρικό ιστορικό, επειδή μπορεί να έχουν αντενδείξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες.
Χειρουργικές θεραπείες
Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν καθορίζεται από ένα ενιαίο χρονικό όριο. Εξετάζεται όταν ο επίμονος ριζιτικός πόνος ή το νευρολογικό έλλειμμα συσχετίζονται με τα απεικονιστικά ευρήματα και δεν βελτιώνονται επαρκώς με την κατάλληλη συντηρητική αγωγή, ή νωρίτερα όταν υπάρχει επείγουσα ένδειξη.
Επισκληρίδιες περινευρικές εγχύσεις
Ιατρική τεχνική που μπορεί να εφαρμοστεί στο ιατρείο. Οι ενέσεις αυτές περιέχουν φάρμακο, το οποίο βοηθά στην μείωση της φλεγμονής και στην ανακούφιση του πόνου. Με τοπικό αναισθητικό, ο ασθενής δεν καταλαβαίνει το τσίμπημα και η διαδικασία κυλάει ομαλά. Ο γιατρός, αναλόγως των αποτελεσμάτων μπορεί να επαναλάβει σε ένα χρονικό διάστημα τις ενέσεις. Όμως αν τα αποτελέσματα και τότε δεν είναι ικανοποιητικά, συνήθως προτείνει μία πιο επεμβατική μέθοδο.
Ενδοσκοπική δισκεκτομή
Η ενδοσκοπική δισκεκτομή είναι η θεραπεία εκλογής στην κήλη δίσκου. Με αυτήν την τεχνική, η ρίζα που πιέζεται αποσυμπιέζεται γρήγορα με σκοπό την ανακούφιση του πόνου. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός θα επιλέξει αυτήν την τεχνική, εφόσον ο ασθενής είναι συμπτωματικός για δύο μήνες και ο πόνος ακτινοβολεί στο πόδι.
Μικροδισκεκτομή
Η μικροδισκεκτομή είναι μία επέμβαση που επιλέγεται κυρίως σε ασθενείς νέους ή μέσης ηλικίας με κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, που αν παραμελήσουν τα συμπτώματα, υπάρχει περίπτωση να παραλύσει το μέλος που ακτινοβολεί ο πόνος. Η παραμονή στο νοσοκομείο συνήθως δεν υπερβαίνει τις δύο ημέρες.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Πότε συμβαίνει ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου;+
H ρήξη μπορεί να συμβεί στον κάθε ασθενή με δισκοκήλη, καθώς αποτελεί προϊόν χρόνιας φθοράς των σπονδύλων. Μπορεί να επέλθει ξαφνικά, ακόμα και με μία απότομη κίνηση, όταν πλέον η φθορά είναι μεγάλη. Για να την αποφύγετε καλό είναι να χάσετε βάρος αν έχετε παραπανίσια κιλά και να ασκείστε.
Ποιος είναι ο σκοπός της εγχείρησης της κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου;+
Ο πρωταρχικός στόχος είναι η μείωση του πόνου τον αυχένα ή στην μέση και φυσικά η αποκατάσταση του σκέλους, το οποίο μπορεί να είχε επηρεαστεί από την πίεση. Ο ασθενής μετά την επέμβαση έχει άλλη ελευθερία κινήσεων, γεγονός που έχει αντίκτυπο και στην ψυχολογία του.
Ποια είναι η αποκατάσταση μετά από επέμβαση κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου;+
Κομβικό ρόλο στην αποκατάσταση παίζει η φυσικοθεραπεία, ώστε ο ασθενής να ξαναγίνει πλήρως λειτουργικός.
Πότε η δισκοκήλη χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση;+
Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανιστούν νέα διαταραχή ούρησης ή αφόδευσης, μούδιασμα στην περιοχή του περινέου, ταχέως επιδεινούμενη μυϊκή αδυναμία ή σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα.
Η μαγνητική τομογραφία αρκεί για να τεθεί η διάγνωση;+
Όχι. Τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας πρέπει να συσχετίζονται με το ιστορικό, την κλινική και τη νευρολογική εξέταση, επειδή αλλοιώσεις στους δίσκους μπορεί να υπάρχουν και χωρίς συμπτώματα.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.