Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου: Τι Είναι
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι μία χειρουργική επέμβαση που έχει σχεδιαστεί για την αντικατάσταση μίας κατεστραμμένης, συνήθως λόγω της αρθρίτιδας, ισχιακής άρθρωσης. Η ισχιακή άρθρωση είναι μία άρθρωση σφαίρας-υποδοχής. Η κεφαλή του μηριαίου οστού σχηματίζει το σφαιρικό στοιχείο, το οποίο εφαρμόζει ακριβώς στην υποδοχή της λεκάνης (κοτύλη).
Οι επιφάνειες αυτών των οστών καλύπτονται από μία λεία ουσία που ονομάζεται αρθρικός χόνδρος. Η αρθρίτιδα προκαλεί τη φθορά του αρθρικού χόνδρου, αφήνοντας εκτεθειμένο το υποκείμενο οστό. Η αρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει πόνο, παραμόρφωση και απώλεια κινητικότητας.
Σε μια επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής ισχίου αντικαθίσταται η κεφαλή του μηριαίου οστού που έχει υποστεί φθορά με ένα μεταλλικό ή κεραμικό σφαιρικό εμφύτευμα στερεωμένο σε στυλεό, ενώ στην υποδοχή τοποθετείται πολυαιθυλένιο ή μεταλλικό κυπέλλιο με ένθετο πολυαιθυλενίου (πλαστικό).
Η πρόθεση μπορεί να στερεωθεί με τσιμέντο παρόμοιο με το οδοντιατρικό τσιμέντο, ή εφαρμόζεται στην κατάλληλη θέση με την άσκηση πίεσης, χωρίς τη χρήση τσιμέντου. Τα μέρη μίας αντικατάστασης συνήθως ονομάζονται προθέσεις, στοιχεία ή εμφυτεύματα.
Αρθροπλαστική Επιφανείας Ισχίου
Η Αρθροπλαστική Επιφανείας Ισχίου περιλαμβάνει την αντικατάσταση των προσβεβλημένων ή κατεστραμμένων επιφανειών στην ισχιακή άρθρωση (δηλαδή στην κορυφή του μηριαίου οστού και στο εσωτερικό της υποδοχής του ισχιακού οστού) με μεταλλικές επιφάνειες. Αυτή η χειρουργική επέμβαση συνιστάται σε άτομα ηλικίας κάτω των 65 ετών με προχωρημένη ισχιαρθροπάθεια που ούτως ή άλλως θα υποβάλλονταν σε συμβατική αρθροπλαστική ισχίου.
Στην αρθροπλαστική επιφανείας ισχίου αφαιρείται μικρότερο τμήμα οστού, καθιστώντας ευκολότερη την επανάληψη της επέμβασης ή τη διενέργεια περαιτέρω επέμβασης ολικής αρθροπλαστικής ισχίου στο μέλλον. Μια επέμβαση αρθροπλαστικής επιφανείας ισχίου μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, ωστόσο δεν συνίσταται για όλους τους ασθενείς.
Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου AMIS
Η Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου AMIS (Anterior Minimal Invasive Surgery) είναι μία επέμβαση ισχίου στην οποία -όπως και στην κλασσική προσπέλαση- γίνεται αντικατάσταση της άρθρωσης του ισχίου με μεταλλικές προθέσεις μεγάλης αντοχής, αλλά διαφέρει η χειρουργική προσπέλαση που εφαρμόζεται.
Ποια είναι η διαφορά της τεχνικής AMISαπό την κλασσική ολική αρθροπλαστική ισχίου;
Η μεγάλη καινοτομία της τεχνικής AMIS είναι ότι πραγματοποιείται χωρίς να χρειασθεί να γίνει διατομή κάποιου μυός αλλά απλή διύνηση αυτών. Το αποτέλεσμα, έτσι, είναι να υπάρχει γρηγορότερη αποκατάσταση και διατήρηση της πλήρους λειτουργικότητας των μυικών ομάδων που εμπλέκονται στην επέμβαση (ορθός μηριαίος, τείνων την πλατεία περιτονία). Επιπλέον, η τομή είναι σαφώς μικρότερη από την κλασσική και δεν ξεπερνά τα οκτώ εκατοστά.
Γιατί ο ασθενής με οστεοαρθρίτιδα ισχίου να επιλέξει την τεχνική AMIS;
Η ύπτια θέση μπορεί να διευκολύνει τον διεγχειρητικό ακτινολογικό έλεγχο και την αξιολόγηση της θέσης των εμφυτευμάτων και του μήκους των άκρων. Η ακρίβεια και το τελικό αποτέλεσμα εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες και δεν εξασφαλίζονται αποκλειστικά από την προσπέλαση.
Η κινητοποίηση συνήθως αρχίζει νωρίς, ενώ η διάρκεια νοσηλείας, η φόρτιση και η ανάγκη μετάγγισης εξαρτώνται από το πρωτόκολλο, την κατάσταση του ασθενούς και την πορεία της επέμβασης.
Ρομποτική Αρθροπλαστική Ισχίου MAKO
Οι νεωτέρες εξελίξεις στον χώρο της ρομποτικής τεχνολογίας έφεραν την επαναστατική μέθοδο της ρομποτικά υποβοηθούμενης ολικής αρθροπλαστικής MAKO που εφαρμόζεται στο γόνατο και στο ισχίο.
Ο προεγχειρητικός έλεγχος ξεκινάει με ειδική αξονική τομογραφία της άρθρωσης, με την οποία δημιουργείται ένα μοναδικό τρισδιάστατο μοντέλο της άρθρωσης του κάθε ασθενούς με τις ιδιομορφίες της ανατομίας του. Αυτές οι πληροφορίες με την βοήθεια του λογισμικού Mako System χρησιμεύουν για να δημιουργηθεί το εξατομικευμένο προεγχειρητικό σχεδίο.
Με την παραπάνω διαδικασία γίνεται εφικτό να προβλεφτούν τόσο τα κατάλληλα εμφυτεύματα που θα τοποθετηθούν όσο και το εύρος της κίνησης της άρθρωσης μετεγχειρητικά.
Κατά την επέμβαση ο χειρουργός αφού κάνει την προσπέλαση της άρθρωσης τοποθετεί αισθητήρες στα οστά του μηρού και της κνήμης που επιτρέπουν την επικοινωνία με το ρομποτικό σύστημα ΜΑΚΟ. Στην συνέχεια με την χρήση του ρομποτικού βραχίονα ΜΑΚΟ γίνονται οι οστεοτομίες ακολουθώντας το προεγχειρητικό πλάνο ώστε τελικά να γίνει η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων με εξαιρετική ακρίβεια και με ελαχιστοποίηση του χειρουργικού τραύματος.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Πότε προτείνεται ολική αρθροπλαστική ισχίου;+
Εξετάζεται όταν προχωρημένη αρθρίτιδα ή άλλη σοβαρή βλάβη προκαλεί επίμονο πόνο και λειτουργικό περιορισμό παρά την κατάλληλη συντηρητική θεραπεία. Η απόφαση βασίζεται στα συμπτώματα, στην εξέταση και στην απεικόνιση.
Τι αντικαθίσταται στην επέμβαση;+
Αντικαθίστανται η φθαρμένη κεφαλή του μηριαίου και η αρθρική επιφάνεια της κοτύλης με εμφυτεύματα που σχηματίζουν νέα επιφάνεια κύλισης.
Ποια είναι η διαφορά της πρόσθιας προσπέλασης AMIS;+
Η πρόσθια προσπέλαση χρησιμοποιεί διαφορετικό ανατομικό διάδρομο προς την άρθρωση. Μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα σε επιλεγμένους ασθενείς, αλλά δεν είναι κατάλληλη για όλους ούτε εγγυάται καλύτερο τελικό αποτέλεσμα.
Τι σημαίνει ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική;+
Το σύστημα υποστηρίζει τον προεγχειρητικό σχεδιασμό και την εκτέλεση συγκεκριμένων βημάτων. Ο χειρουργός παραμένει υπεύθυνος και το ρομπότ δεν πραγματοποιεί αυτόνομα την επέμβαση.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;+
Η κινητοποίηση αρχίζει συνήθως νωρίς, αλλά η βελτίωση συνεχίζεται για εβδομάδες και μήνες. Ο χρόνος επιστροφής σε οδήγηση, εργασία και άσκηση εξατομικεύεται.
Ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι;+
Πιθανές επιπλοκές είναι λοίμωξη, θρόμβωση, εξάρθρημα, κάταγμα, νευρικός ή αγγειακός τραυματισμός, διαφορά μήκους, φθορά ή χαλάρωση των εμφυτευμάτων και ανάγκη αναθεώρησης.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.