Τι είναι η θεραπεία με PRP;
Τα αιμοπετάλια περιέχουν βιολογικά ενεργές πρωτεΐνες που συμμετέχουν στη φυσιολογική απόκριση του οργανισμού σε έναν τραυματισμό. Η συγκέντρωσή τους στο PRP μπορεί να επηρεάζει το τοπικό περιβάλλον των ιστών, χωρίς αυτό να σημαίνει εγγυημένη επούλωση ή αναγέννηση κάθε βλάβης.
Mε την κατάλληλη επεξεργασία του αίματος, μπορεί να διαχωριστεί το μέρος εκείνο που έχει πολύ μεγάλη συγκέντρωση αιμοπεταλίων, άρα και πολύ μεγάλη συγκέντρωση αυξητικών παραγόντων και το οποίο ονομάζεται Πλάσμα Πλούσιο σε Αιμοπετάλια (P.R.P.).
Λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης των αυτόλογων αιμοπεταλίων, το PRP περιέχει διάφορους αυξητικούς παράγοντες (PDGF, TGF-β1, IL-1, FGF, I-α, I-γ, ILGF κ.ά).
Πώς δρα το PRP;
Οι αυξημένες συγκεντρώσεις αιμοπεταλίων διεγείρουν τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση και την μετανάστευση των απαιτούμενων κυττάρων στο σημείο του τραύματος.
Με τον τρόπο αυτό και κάνοντας έγχυση του PRP στο σημείο της βλάβης, επιταχύνεται η επαναγγείωση της τραυματισμένης περιοχής και προκαλείται η δραστηριοποίηση του μηχανισμού επούλωσης του ίδιου του οργανισμού, με αποτέλεσμα την αναδόμηση και αναγέννηση του τραυματισμένου ιστού.
Στόχος είναι η υποστήριξη της τοπικής βιολογικής απόκρισης και η πιθανή μείωση των συμπτωμάτων. Δεν πρόκειται για διαδικασία χωρίς κίνδυνο και δεν εγγυάται αναγέννηση ή επούλωση του ιστού.
Ποια είναι η ακριβής διαδικασία;
Το PRP παρασκευάζεται από το αίμα του ίδιου του ασθενούς. Η μέθοδος γίνεται στο ιατρείο και δεν απαιτείται νοσηλεία ή ειδική προφύλαξη μετά την έγχυση. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός από μια περιφερική φλέβα του ασθενή κάνει μια απλή αιμοληψία (20-25 ml).
Στη συνέχεια το αίμα φυγοκεντρείται και το παραγόμενο PRP εγχέεται στην πάσχουσα περιοχή, ενίοτε με υπερηχογραφική καθοδήγηση. Επειδή πρόκειται για αυτόλογο παράγωγο ο κίνδυνος ανοσολογικής αντίδρασης είναι περιορισμένος, αλλά παραμένουν κίνδυνοι που σχετίζονται με την αιμοληψία και την έγχυση.
Σε σπάνιες περιπτώσεις θα δούμε τις πρώτες ημέρες μετά την έγχυση να υπάρξει τοπικός ερεθισμός. Τοπική παγοθεραπεία και απλά παυσίπονα θα ανακουφίσουν από τα συμπτώματα. Η κάθε έγχυση γίνεται 1 φορά την εβδομάδα. Μέχρι και τρεις εγχύσεις μπορεί να χρειασθούν ανάλογα με την ηλικία του ασθενούς, το είδος, την εντόπιση και τη βαρύτητα της βλάβης. Σημαντικό είναι κατά τη διάρκεια της θεραπείας να μην λαμβάνονται ταυτόχρονα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, διότι επηρεάζουν την φυσιολογική διαδικασία επούλωσης, άρα και την αποτελεσματικότητα της μεθόδου.
Η αναγέννηση των ιστών είναι μια αργή διαδικασία και τα αποτελέσματα της έγχυσης μεγιστοποιούνται στις 4-6 εβδομάδες. Oι φυσιοθεραπείες μπορούν να συνεχιστούν μία εβδομάδα μετά από την έγχυση.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται;
- Οξείες και χρόνιες Τενοντίτιδες και Τενοντοπάθειες (τενοντίτιδα αχιλλείου, επιγονατιδικού,οπισθίων μηριαίων, υπερακανθίου του ώμου, μερικές ρήξεις τενόντων, Έξω και έσω επικονδυλίτιδες αγκώνα, Τροχαντηρίτιδα του ισχίου κ.ά.)
- Συνδεσμικές κακώσεις (διαστρέμματα ποδοκνημικής, μερικη ρήξη με διατάσεις πλαγίων συνδέσμων γόνατος κ.λπ.)
- Μυικές θλάσεις (οξείες και χρόνιες)
- Παθήσεις του αρθρικού Χόνδρου Οστεοαρθίτιδα, Χονδρομαλάκυνση επιγονατίδας κ.λπ.)
- Σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας
- Πελματιαία απονευρωσίτιδα (άκανθα πτέρνης κ.λπ.)
- Άτονα έλκη από σακχαρώδη διαβήτη και νεκρώσεις δέρματος
Το PRP χρησιμοποιείται και κατά τη διάρκεια διάφορων ορθοπαιδικών χειρουργείων, όπως στα χειρουργεία αντικατάστασης των αρθρώσεων, συνδεσμοπλαστικής προσθίου χιαστού, συρραφής μηνίσκων και οστεοσύνθεσης καταγμάτων, προκειμένου να ενισχύσει την επούλωση των ιστών, την ενσωμάτωση των προθέσεων και τον περιορισμό της απώλειας αίματος.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η θεραπεία PRP;+
Είναι έγχυση πλάσματος με αυξημένη συγκέντρωση αιμοπεταλίων που παρασκευάζεται από αίμα του ίδιου του ασθενούς.
Σε ποιες παθήσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί;+
Μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένες τενοντοπάθειες και σε ορισμένους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος αλλά η τεκμηρίωση δεν είναι ίδια για όλες τις παθήσεις.
Αναγεννά τον χόνδρο ή τον τένοντα;+
Δεν αποτελεί εγγυημένη αναγέννηση ιστών. Στόχος είναι πιθανή μείωση συμπτωμάτων και υποστήριξη της βιολογικής απόκρισης.
Πόσες εγχύσεις χρειάζονται;+
Δεν υπάρχει ενιαίο σχήμα. Ο αριθμός και η απόσταση των εγχύσεων εξαρτώνται από τη διάγνωση και το πρωτόκολλο.
Υπάρχουν κίνδυνοι;+
Μπορεί να εμφανιστούν πόνος οίδημα αιμάτωμα ή φλεγμονώδης αντίδραση ενώ λοίμωξη και τραυματισμός είναι σπάνιοι αλλά υπαρκτοί κίνδυνοι.
Πότε φαίνεται το αποτέλεσμα;+
Αν υπάρξει βελτίωση είναι συνήθως σταδιακή. Ο χρόνος και η διάρκεια διαφέρουν και ορισμένοι ασθενείς μπορεί να μην ωφεληθούν.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.