Λίγα λόγια για την ωλένια νευρίτιδα
Η ωλένια νευρίτιδα —συχνότερα παγίδευση ή νευροπάθεια του ωλενίου νεύρου— προκαλείται από πίεση ή ερεθισμό του νεύρου στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα, συνήθως μέσα στον κυβιτικό σωλήνα. Δεν πρόκειται πάντοτε για φλεγμονή με τη στενή έννοια.
Ενοχοποιούνται διάφοροι παράγοντες, όπως η χειρωνακτική εργασία, οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις κάμψης του αγκώνα, η παρατεταμένη τριβή της περιοχής του αγκώνα, η αρθρίτιδα ή και το ιστορικό ενός τραυματισμού.
Το ωλένιο νεύρο στη διαδρομή του προς τον καρπό δίνει αισθητικότητα στο μικρό δάκτυλο και στο μισό του παράμεσου.
Διάγνωση ωλένιας νευροπάθειας
Ο ορθοπαιδικός εξετάζει την αισθητικότητα, τη δύναμη των μυών του χεριού, τη θέση του νεύρου και την επίδραση της κάμψης του αγκώνα στα συμπτώματα. Ηλεκτρομυογράφημα και μελέτη νευρικής αγωγιμότητας μπορεί να καθορίσουν το σημείο και τη βαρύτητα της πίεσης και να βοηθήσουν στη διάκριση από πρόβλημα στον αυχένα ή στον καρπό.
Συμπτώματα ωλένιας νευρίτιδας
Το πρώτο σύμπτωμα που αναφέρουν οι ασθενείς είναι οι αιμωδίες (μυρμήγκιασμα ή ηλεκτρικό ρεύμα) στο μικρό και παράμεσο δάκτυλο. Στα αρχικά στάδια οι αιμωδίες είναι διαλείπουσες αλλά μετά γίνονται μόνιμες.
Αργότερα στο αίσθημα μυρμηγκιάσματος προστίθεται ο έντονος πόνος κατά μήκος του αντιβραχίου. Τα συμπτώματα είναι εντονότερα με τον αγκώνα σε κάμψη και επιδεινώνονται τη νύχτα.
Ακολουθεί η αδυναμία του χεριού, ενώ σε παραμελημένες περιπτώσεις υπάρχει έντονη ατροφία στους μύες του χεριού και μόνιμη βλάβη στο ωλένιο νεύρο.
Θεραπεία ωλένιας νευρίτιδας
Συντηρητική αντιμετώπιση
Η αρχική αντιμετώπιση είναι συχνά συντηρητική. Περιλαμβάνει αποφυγή στήριξης στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα, περιορισμό της παρατεταμένης κάμψης και νυχτερινή προστασία ή νάρθηκα σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη λαμβάνονται μόνο όταν είναι κατάλληλα για τον συγκεκριμένο ασθενή.
Η φυσιοθεραπεία, επίσης, βοηθά όταν η νόσος είναι στα αρχικά στάδια.
Στην ωλένια νευρίτιδα δεν έχει θέση η τοπική έκχυση κορτιζόνης γιατί δύναται να προκαλέσει βλάβη στο νεύρο.
Χειρουργείο
Όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική αγωγή ή υπάρχουν αντικειμενική αδυναμία, ατροφία και σημαντική βλάβη στις νευροφυσιολογικές εξετάσεις, ο ορθοπαιδικός χειρουργός μπορεί να προτείνει χειρουργική αποσυμπίεση. Συχνά πρόκειται για επέμβαση ημερήσιας νοσηλείας, αλλά ο χρόνος επιστροφής στην εργασία εξαρτάται από την τεχνική, την επούλωση και το είδος της εργασίας.
Οι συχνότερες επιλογές είναι η απλή αποσυμπίεση και, σε συγκεκριμένες ενδείξεις, η πρόσθια μετάθεση του νεύρου. Η κατάλληλη τεχνική επιλέγεται με βάση την ανατομία, τη σταθερότητα του νεύρου, τυχόν προηγούμενο τραυματισμό ή επέμβαση και τη βαρύτητα της νευροπάθειας.
Αποτελέσματα
Το αποτέλεσμα της θεραπείας εξαρτάται από τη βαρύτητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Όσο η πίεση του ωλενίου νεύρου είναι σε αρχικά στάδια, τόσο μεγαλύτερη και πιο γρήγορη είναι η αποκατάσταση του νεύρου. Η βελτίωση και η υποχώρηση του μουδιάσματος είναι σταδιακή και συνεχίζει αρκετούς μήνες μετά το χειρουργείο.
Όταν έχει εγκατασταθεί σοβαρή και μακροχρόνια νευρική βλάβη με μυϊκή ατροφία, η αποκατάσταση μπορεί να είναι ατελής. Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι σημαντική ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται αδυναμία στη λαβή, αδεξιότητα ή ορατή απώλεια μυϊκής μάζας.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η ωλένια νευρίτιδα στον αγκώνα;+
Είναι πίεση ή ερεθισμός του ωλένιου νεύρου καθώς περνά από τον κυβιτικό σωλήνα στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα. Ο ακριβέστερος όρος είναι συχνά παγίδευση ή νευροπάθεια του ωλενίου νεύρου.
Ποια δάκτυλα μουδιάζουν;+
Το μούδιασμα και το μυρμήγκιασμα εμφανίζονται συνήθως στο μικρό δάκτυλο και στην ωλένια πλευρά του παράμεσου. Συχνά επιδεινώνονται όταν ο αγκώνας μένει λυγισμένος ή στηρίζεται σε σκληρή επιφάνεια.
Πώς επιβεβαιώνεται η διάγνωση;+
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και στη νευρολογική εξέταση του άνω άκρου. Ηλεκτρομυογράφημα και μελέτη αγωγιμότητας μπορεί να δείξουν το σημείο και τη βαρύτητα της βλάβης ή να αποκλείσουν άλλη αιτία.
Πώς αντιμετωπίζεται χωρίς χειρουργείο;+
Στα ήπια περιστατικά μπορεί να βοηθήσουν η αποφυγή πίεσης στον αγκώνα, ο περιορισμός παρατεταμένης κάμψης, η νυχτερινή προστασία ή νάρθηκας και κατάλληλες ασκήσεις υπό καθοδήγηση.
Πότε εξετάζεται το χειρουργείο;+
Χειρουργική αποσυμπίεση εξετάζεται όταν η συντηρητική αγωγή δεν αρκεί, όταν υπάρχει σημαντική πίεση ή όταν εμφανίζονται μυϊκή αδυναμία και ατροφία. Η τεχνική επιλέγεται εξατομικευμένα.
Επανέρχεται πάντα πλήρως το νεύρο μετά την αποσυμπίεση;+
Όχι πάντα. Η ανάρρωση εξαρτάται από τη διάρκεια και τη βαρύτητα της πίεσης. Το μούδιασμα μπορεί να βελτιώνεται για μήνες, ενώ προχωρημένη μυϊκή ατροφία ή μακροχρόνια νευρική βλάβη μπορεί να μην αποκατασταθούν πλήρως.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.