Η αλοιφή για τενοντίτιδα ώμου χρησιμοποιείται συχνά με στόχο την προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο και την ενόχληση στην περιοχή. Ανάλογα με το προϊόν και τη δραστική ουσία, μια τοπική αγωγή μπορεί να συμβάλει στον έλεγχο των συμπτωμάτων, δεν αντιμετωπίζει όμως από μόνη της την αιτία της τενοντοπάθειας ούτε αποκαθιστά τη λειτουργία του τένοντα.
Η αντιμετώπιση της τενοντίτιδας ώμου συνήθως είναι συνολική και μπορεί να περιλαμβάνει τροποποίηση των δραστηριοτήτων, κατάλληλες ασκήσεις, φυσικοθεραπεία και, όταν υπάρχει ένδειξη, φαρμακευτική αγωγή ή άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Για αυτό, η χρήση μιας αλοιφής πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πιθανό μέσο συμπτωματικής ανακούφισης και όχι ως αυτόνομη θεραπεία της πάθησης.
Τι αλοιφή χρησιμοποιείται για την τενοντίτιδα ώμου;
Οι αλοιφές ή οι γέλες που χρησιμοποιούνται για μυοσκελετικό πόνο μπορεί να περιέχουν διαφορετικές δραστικές ουσίες και να έχουν διαφορετικό τρόπο δράσης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται τοπικά μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, με στόχο τη μείωση του πόνου στον ώμο.
Υπάρχουν επίσης προϊόντα που δημιουργούν αίσθημα ψύξης ή θερμότητας. Η αίσθηση αυτή μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση σε ορισμένους ασθενείς, χωρίς όμως να σημαίνει ότι αντιμετωπίζεται η υποκείμενη αιτία των συμπτωμάτων.
Η επιλογή οποιασδήποτε φαρμακευτικής αγωγής πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ιατρικό ιστορικό, τυχόν άλλες παθήσεις, φάρμακα που ήδη λαμβάνει ο ασθενής και πιθανές αντενδείξεις.
Μπορεί μια αλοιφή να θεραπεύσει την τενοντίτιδα ώμου;
Όχι από μόνη της. Μια αλοιφή μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του πόνου σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά δεν αποτελεί θεραπεία που αποκαθιστά από μόνη της τον τένοντα.
Η τενοντίτιδα ώμου σχετίζεται με τη λειτουργία και την ικανότητα του τένοντα να ανταποκρίνεται στις φορτίσεις που δέχεται. Για αυτό η αντιμετώπιση συχνά απαιτεί παρέμβαση στους παράγοντες που επιβαρύνουν τον ώμο και σταδιακή επαναφορά της λειτουργικότητάς του.
Η προσωρινή μείωση του πόνου μετά τη χρήση ενός τοπικού σκευάσματος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πάθηση έχει αποκατασταθεί.
Εάν ο ασθενής επιστρέψει αμέσως στην ίδια ένταση δραστηριότητας επειδή αισθάνεται λιγότερο πόνο, τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν.
Αντιφλεγμονώδη για τενοντίτιδα ώμου: πότε χρησιμοποιούνται;
Τα αντιφλεγμονώδη για τενοντίτιδα ώμου μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε ορισμένους ασθενείς για τη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση του πόνου, όταν υπάρχει σχετική ιατρική ένδειξη.
Μπορεί να χορηγούνται τοπικά ή από το στόμα, ανάλογα με την περίπτωση.
Ωστόσο, η χρήση τους δεν είναι κατάλληλη για όλους. Παράγοντες όπως το ιατρικό ιστορικό, η ηλικία, άλλα φάρμακα και συγκεκριμένες παθήσεις μπορεί να επηρεάζουν το εάν και με ποιον τρόπο μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
Για αυτό δεν είναι σωστό να θεωρείται ότι κάθε πόνος στον ώμο χρειάζεται αυτομάτως αντιφλεγμονώδη.
Επιπλέον, η μείωση του πόνου δεν πρέπει να συγχέεται με την αποκατάσταση της αιτίας που τον προκαλεί.
Αλοιφή ή χάπια για τενοντίτιδα ώμου;
Δεν υπάρχει μία επιλογή που να είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς.
Οι τοπικές αλοιφές ή γέλες εφαρμόζονται στην περιοχή του πόνου, ενώ τα φάρμακα από το στόμα έχουν συστηματική δράση. Οι δύο μορφές επομένως διαφέρουν τόσο στον τρόπο χορήγησης όσο και στο προφίλ πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών και αντενδείξεων.
Η επιλογή εξαρτάται μεταξύ άλλων από:
- την ένταση των συμπτωμάτων,
- τη διάρκεια του πόνου,
- το ιατρικό ιστορικό,
- τυχόν άλλα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής,
- την πραγματική αιτία του πόνου στον ώμο.
Δεν είναι συνεπώς σωστό να επιλέγεται μια θεραπεία αποκλειστικά με βάση το εάν ένα προϊόν είναι αλοιφή ή χάπι.
Ποιος είναι ο ρόλος των φαρμάκων στην τενοντίτιδα ώμου;
Τα φάρμακα για τενοντίτιδα ώμου χρησιμοποιούνται κυρίως για τη διαχείριση των συμπτωμάτων και ιδιαίτερα του πόνου, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.
Η φαρμακευτική αντιμετώπιση μπορεί να βοηθήσει έναν ασθενή να περάσει μια περίοδο αυξημένων συμπτωμάτων και να διευκολύνει τη συμμετοχή του σε ένα συνολικότερο πρόγραμμα αποκατάστασης.
Δεν αντικαθιστά όμως απαραίτητα:
- την τροποποίηση των δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν τον ώμο,
- την αποκατάσταση της κινητικότητας,
- την προοδευτική ενδυνάμωση,
- τη φυσικοθεραπεία όταν χρειάζεται,
- τη διερεύνηση της αιτίας όταν ο πόνος επιμένει.
Για αυτό η θεραπεία πρέπει να σχεδιάζεται συνολικά και όχι αποκλειστικά γύρω από την ανακούφιση του συμπτώματος.
Γιατί ο πόνος μπορεί να επιστρέψει όταν σταματήσει η αλοιφή;
Εάν η αλοιφή έχει μειώσει προσωρινά τον πόνο χωρίς να έχουν αντιμετωπιστεί οι παράγοντες που επιβαρύνουν τον ώμο, τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν.
Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να συνεχίζει καθημερινά:
- επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι,
- έντονη προπόνηση,
- εργασία που φορτίζει συνεχώς τον ώμο,
- άρση βάρους που υπερβαίνει την τρέχουσα αντοχή του τένοντα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η συμπτωματική ανακούφιση δεν αλλάζει απαραίτητα τη συνολική μηχανική επιβάρυνση του ώμου.
Για αυτό η βελτίωση πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο από το εάν μειώθηκε προσωρινά ο πόνος, αλλά και από το εάν αποκαθίστανται σταδιακά η κινητικότητα, η δύναμη και η λειτουργικότητα.
Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει εκτός από την αλοιφή;
Η αντιμετώπιση της τενοντίτιδας ώμου συνήθως βασίζεται σε συνδυασμό μέτρων και προσαρμόζεται στα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.
Τροποποίηση δραστηριοτήτων
Οι δραστηριότητες που προκαλούν σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων μπορεί να χρειάζεται να περιοριστούν προσωρινά.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη ακινησία του ώμου.
Στόχος είναι να μειωθεί η υπερβολική φόρτιση και στη συνέχεια να πραγματοποιηθεί σταδιακή επιστροφή στις φυσιολογικές δραστηριότητες.
Ασκήσεις αποκατάστασης
Οι κατάλληλες ασκήσεις για τενοντίτιδα ώμου μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της κινητικότητας, στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και στη σταδιακή αύξηση της ικανότητας του ώμου να ανταποκρίνεται στη φόρτιση.
Το πρόγραμμα πρέπει να προσαρμόζεται στη διάγνωση και στη φάση της αποκατάστασης.
Φυσικοθεραπεία
Η φυσικοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την οργανωμένη αποκατάσταση της κινητικότητας, της δύναμης και της λειτουργικότητας του ώμου.
Ιδιαίτερα σε επίμονα συμπτώματα ή όταν υπάρχουν συγκεκριμένες επαγγελματικές ή αθλητικές απαιτήσεις, ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα μπορεί να βοηθήσει στην προοδευτική επιστροφή στις δραστηριότητες.
Πάγος ή θερμότητα
Η φυσική αντιμετώπιση της τενοντίτιδας ώμου είναι επίσης μια επιλογή που προσφέρει ανακούφιση. Ο πάγος ή η θερμότητα μπορεί να χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις για προσωρινή ανακούφιση των συμπτωμάτων. Δεν αποτελούν όμως από μόνα τους θεραπεία της τενοντοπάθειας.
Πότε μπορεί να χρειαστεί ένεση στον ώμο;
Όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά την κατάλληλη συντηρητική αντιμετώπιση, ο Ορθοπαιδικός μπορεί να αξιολογήσει εάν υπάρχει ένδειξη για κάποια ενέσιμη θεραπεία.
Η επιλογή εξαρτάται από τη διάγνωση και τα χαρακτηριστικά του κάθε περιστατικού. Δεν αποτελεί αυτοματοποιημένο επόμενο βήμα για κάθε ασθενή που δεν ανακουφίζεται από μια αλοιφή ή από φάρμακα.
Πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση χρειάζεται να έχει προσδιοριστεί όσο το δυνατόν ακριβέστερα η αιτία του πόνου.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή διαφορετικές παθήσεις του ώμου μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα αλλά να απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Μήπως ο πόνος στον ώμο δεν οφείλεται σε τενοντίτιδα;
Ο πόνος στον ώμο δεν σημαίνει απαραίτητα τενοντίτιδα. Πολλές διαφορετικές παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν πόνο στην ίδια περιοχή.
Ανάλογα με τα συμπτώματα και τα ευρήματα της εξέτασης, μπορεί να χρειάζεται να διερευνηθούν καταστάσεις όπως:
- τενοντοπάθεια του στροφικού πετάλου,
- ρήξη τένοντα,
- ασβεστοποιός τενοντίτιδα,
- θυλακίτιδα,
- παθήσεις της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης,
- δυσκαμψία του ώμου,
- άλλες μυοσκελετικές αιτίες.
Για αυτό η επαναλαμβανόμενη χρήση μιας αλοιφής χωρίς διάγνωση μπορεί απλώς να καθυστερεί τη διερεύνηση της πραγματικής αιτίας των συμπτωμάτων.
Πότε πρέπει να εξεταστείτε από Ορθοπαιδικό;
Ορθοπαιδική αξιολόγηση είναι σημαντική όταν ο πόνος είναι έντονος, επιμένει ή συνοδεύεται από λειτουργικό περιορισμό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει:
- σημαντική αδυναμία του χεριού,
- αδυναμία ανύψωσης του άνω άκρου,
- έντονος ή επίμονος νυχτερινός πόνος,
- σημαντικός περιορισμός της κίνησης,
- έναρξη του πόνου μετά από τραυματισμό,
- επαναλαμβανόμενες υποτροπές,
- επιμονή των συμπτωμάτων παρά τη συντηρητική αντιμετώπιση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, ο κατάλληλος απεικονιστικός έλεγχος μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της αιτίας.
Η προσέγγιση του Ορθοπαιδικού Χειρουργού Δημήτριου Δόβρη
Ο Δημήτριος Π. Δόβρης, MD, PhD, Ορθοπαιδικός Χειρουργός και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital, αντιμετωπίζει παθήσεις και κακώσεις του μυοσκελετικού συστήματος με έμφαση στην ακριβή διάγνωση και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για κάθε ασθενή. Στην τενοντίτιδα ώμου, η αντιμετώπιση δεν περιορίζεται στη συμπτωματική ανακούφιση με αλοιφές, αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη. Αξιολογούνται η αιτία του πόνου, η λειτουργικότητα του ώμου και τυχόν συνυπάρχουσες βλάβες, ώστε η φαρμακευτική αγωγή, όταν ενδείκνυται, να αποτελεί μέρος μιας συνολικότερης θεραπευτικής προσέγγισης.
Συχνές απορίες
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η καλύτερη αλοιφή για τενοντίτιδα ώμου;+
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη αλοιφή που να είναι κατάλληλη για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από τη διάγνωση, την ένταση των συμπτωμάτων, το ιατρικό ιστορικό και τυχόν αντενδείξεις. Ορισμένα τοπικά σκευάσματα μπορεί να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο, αλλά δεν θεραπεύουν από μόνα τους την αιτία της τενοντοπάθειας.
Τα αντιφλεγμονώδη θεραπεύουν την τενοντίτιδα ώμου;+
Τα αντιφλεγμονώδη μπορεί να χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις για τη βραχυπρόθεσμη διαχείριση του πόνου, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη. Δεν πρέπει όμως να θεωρούνται αυτόνομη θεραπεία του τένοντα. Η συνολική αντιμετώπιση μπορεί να απαιτεί τροποποίηση της δραστηριότητας, άσκηση, φυσικοθεραπεία ή άλλες παρεμβάσεις.
Είναι καλύτερη η αλοιφή ή τα χάπια για την τενοντίτιδα ώμου;+
Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους. Τα τοπικά και τα από του στόματος φάρμακα διαφέρουν στον τρόπο δράσης, στις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και στις αντενδείξεις τους. Η επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση το ιατρικό ιστορικό και την πραγματική αιτία των συμπτωμάτων.
Για πόσες ημέρες μπορώ να χρησιμοποιώ αλοιφή για τον ώμο;+
Η διάρκεια χρήσης εξαρτάται από το συγκεκριμένο προϊόν, τη δραστική ουσία, τις οδηγίες χρήσης και το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς. Δεν είναι σωστό να εφαρμόζεται το ίδιο χρονικό διάστημα σε όλα τα σκευάσματα. Εάν ο πόνος επιμένει και απαιτείται συνεχής χρήση για ανακούφιση, χρειάζεται να διερευνηθεί η αιτία του.
Τι πρέπει να κάνω εάν η αλοιφή δεν μειώνει τον πόνο στον ώμο;+
Εάν ο πόνος επιμένει, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από αδυναμία και σημαντικό περιορισμό της κίνησης, χρειάζεται ορθοπαιδική αξιολόγηση. Η έλλειψη ανταπόκρισης μπορεί να σημαίνει ότι χρειάζεται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση ή ότι ο πόνος οφείλεται σε διαφορετική πάθηση του ώμου.
Δημήτριος Δόβρης, MD, PhD
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ και Επιμελητής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Metropolitan Hospital.